• youtube
  • facebook

Thạch Kinh chùa Nhất trụ - Bảo vật quốc gia đầu tiên ở Ninh Bình

Là hiện vật đầu tiên tại Ninh Bình được công nhận là bảo vật quốc gia, Cột kinh Phật bằng đá tại chùa Nhất Trụ, là hiện vật độc đáo mang nhiều giá trị về nghệ thuật kiến trúc, văn hóa và ý nghĩa lịch sử.

Chùa Nhất Trụ nằm trên địa bàn thôn Yên Thành, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, thuộc quần thể di tích Cố đô Hoa Lư. Chùa cách Đền thờ vua Lê Đại Hành về phía Bắc khoảng 100m, được xây dựng từ thời Tiền Lê.

Cột kinh Phật bằng đá tại chùa Nhất Trụ. Ảnh: Duy Hán

Cột kinh Phật bằng đá tại chùa Nhất Trụ. Ảnh: Duy Hán

Cột kinh Phật bằng đá tại chùa Nhất Trụ. Ảnh: Duy Hán

Theo niên đại ghi trên hiện vật, cột kinh Phật chùa Nhất Trụ được vua Lê Đại Hành cho dựng vào năm 995 để cầu quốc thái dân an, triều đình vững mạnh. Cột kinh Phật này có cấu tạo độc đáo, với nhiều họa tiết trang trí tinh tế thể hiện tinh hoa nghệ thuật chạm khắc chữ trên đá của cha ông ta từ thuở xa xưa.

Cột kinh Phật có giá trị to lớn về mặt lịch sử và văn hóa, là tư liệu vật chất minh chứng cho sự thịnh trị của đạo Phật ở Việt Nam vào thế kỷ X... Trong những năm qua,  Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cùng các nhà khảo cổ học đã tìm thấy hàng chục cột kinh Phật nằm dưới đáy sông Hoàng Long và lòng đất Hoa Lư. Một số thạch kinh được chuyển về bảo quản trong kho Bảo tàng tỉnh Ninh Bình. Những cột kinh này được làm bằng đá xanh, bao gồm 6 bộ phận: tảng đế vuông, đế tròn, thân bát giác, thớt, đế trên, chóp. Thân cột có khắc những chữ Hán được cho là văn tự kinh Phật Hán Nôm.

f

f

Các bộ phận của cây cột đều được gắn với nhau bởi các ngõng.

Cột kinh chùa Nhất Trụ có kích thước lớn hơn nhiều so với các cột kinh được tìm thấy, với chiều cao 4.16m, gồm 6 bộ phận gá lắp với nhau bởi các ngõng, bao gồm: Tảng vuông, đế tròn, thân bát giác, thớt bát giác, đấu bát giác và đỉnh hoa sen. Theo các nhà khảo cổ, cánh sen ở cột kinh chùa Nhất Trụ được cho là những cánh sen xuất hiện sớm ở Việt Nam trong kiến trúc nghệ thuật. Bởi vì các hình thức trang trí cánh sen trong kiến trúc nhà Lý – Trần về sau này đều bắt nguồn từ đó.

Điều đặc biệt là tất cả các bộ phận của cột kinh đều gắn với nhau hoàn toàn không sử dụng chất kết dính, nhưng rất vững chắc dù đã trải qua ngàn năm. Trọng lượng cột kinh khoảng 4,5 tấn. Trên tám mặt cột đều được khắc chữ Hán, ước khoảng 2.500 chữ, nhưng nửa dưới thân cột không còn chữ, chỉ có nửa trên là còn chữ, song cũng không đầy đủ, có chỗ bị mờ khó đọc.

f

f

Thân cột có khắc những chữ Hán được cho là văn tự kinh Phật Hán Nôm.

Xưa kia, cột kinh được đặt ngoài trời, nhưng những năm gần đây để bảo vệ cột kinh Phật dưới tác động của thời tiết, chính quyền và các cơ quan chức năng đã dựng một nhà kiên cố với các cột gỗ lim và lợp mái ngói âm dương, kiến trúc kiểu mái cong.

Trong số những di vật và kiến trúc còn sót lại trong khu vực cố đô Hoa Lư chỉ còn lại cột kinh Phật bằng đá ở chùa Nhất Trụ là di vật cổ nhất còn lại nguyên vẹn. Thạch kinh chùa Nhất Trụ – cây cột kinh bằng đá không chỉ là minh chứng cho một nền nghệ thuật điêu khắc đá sống động, mà còn là hiện thân cho một giai đoạn lịch sử, của một dòng chảy văn hóa đến ngàn đời. Với những giá trị to lớn của mình, tháng 12/2015 cột kinh đá chùa Nhất Trụ đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

 

create

Nguyễn Thủy (Tổng hợp) / baoninhbinh.org.vn

Cúng Rằm tháng Chạp 2019 tuyệt đối không nên bỏ qua những điều này

Cúng Rằm tháng Chạp 2019 tuyệt đối không nên bỏ qua những điều này

timer19/01/2019

Ngày rằm tháng Chạp gần kề, chắc hẳn các gia đình đều đang rục rịch chuẩn bị kế hoạch cúng gia thần, gia tiên để bày tỏ lòng biết ơn về một năm Mậu Tuất bình an, bày tỏ hi vọng năm mới Kỉ Hợi nhiều niềm vui, may mắn. Dưới đây là nghi lễ và văn khấn cúng rằm tháng Chạp chuẩn nhất, mời bạn đọc tham khảo.

Lễ hội Hoa Ban năm 2019 ở Điện Biên: Nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên

Lễ hội Hoa Ban năm 2019 ở Điện Biên: Nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên

timer18/01/2019

Theo kế hoạch Lễ hội Hoa Ban năm 2019 và Ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Điện Biên lần thứ VI sẽ được diễn ra từ ngày 13 - 18/3/2019, tại Thành phố Điện Biên Phủ. Điểm nhấn của Lễ hội và Ngày hội năm nay là sẽ tổ chức nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên, tiêu biểu như thi xe đạp thồ và thi tải đạn.

Ngôi đền nổi tiếng linh thiêng ở Hải Dương nhưng ít người biết đến

Ngôi đền nổi tiếng linh thiêng ở Hải Dương nhưng ít người biết đến

timer16/01/2019

Cách thành phố Hải Dương khoảng 40km về phía Đông Bắc, có một ngôi đền thiêng thờ An Sinh Vương Trần Liễu, thân phụ của Đức Thánh Trần Hưng Đạo. Di tích đã được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt nhưng chưa được nhiều người biết tới.

Khánh thành tu bổ, tôn tạo ngôi chùa lớn nhất Hải Dương

Khánh thành tu bổ, tôn tạo ngôi chùa lớn nhất Hải Dương

timer15/01/2019

Ngày 13/1, tại xã Hùng Sơn, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hải Dương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Thanh Miện đã tổ chức Lễ khánh thành giai đoạn 1 công trình tu bổ, tôn tạo, mở rộng Chùa Vinh Quang.