• youtube
  • facebook

Tháo dỡ công trình xâm hại Tràng An: Mối lo... làm liều?

Với vùng lõi di sản Tràng An, việc phá dỡ công trình rất cần một Hội đồng chuyên gia nhiều lĩnh vực, một đơn vị giám sát có kinh nghiệm.

Đừng trốn tránh

Mới đây, ông Nguyễn Văn Son - Giám đốc Công ty cổ phần Tràng An đã làm đơn gửi cơ quan chức năng tỉnh Ninh Bình xin được tự phá dỡ công trình sai phạm trên núi cái Hạ thuộc vùng lõi di sản Tràng An.

Trao đổi cụ thể với Đất Việt, ông Son cho hay đang nhờ các chuyên gia, các nhà chuyên môn bên phòng hạ tầng giao thông của UBND huyện Hoa Lư, góp ý về phương án tháo dỡ.

Trước việc ông Son nhờ sự tư vấn của bên huyện, PGS.TS Nguyễn Xuân Khiển - Nguyên Viện trưởng Viện khoa học địa chất và khoáng sản vô cùng lo lắng với đề xuất trên.

Ông Khiển cho biết: "Với các công trình liên quan tới di sản, muốn tháo dỡ phải có một Hội đồng thẩm định bao gồm các chuyên gia địa chất, các chuyên gia xây dựng, các nhà khoa học nghiên cứu về di sản.

Tất nhiên, nếu cứ để doanh nghiệp tự làm thì họ chỉ biết kinh doanh, biết đến lợi nhuận, làm liều.

Công ty du lịch Tràng An cam kết việc tháo dỡ sẽ không ảnh hưởng đến di sản thế giới. Ảnh TTO 

Công ty du lịch Tràng An cam kết việc tháo dỡ sẽ không ảnh hưởng đến di sản thế giới. Ảnh TTO 

Tất nhiên, tháo dỡ là việc bất khả kháng. Dù tháo hay không tháo thì cũng không hy vọng trả lại được giá trị nguyên thủy của di sản. Nhưng không phải vì thế mà để cho công ty này tự do muốn tháo dỡ thế nào cũng được, thậm chí vì lợi ích họ sẵn sàng xâm hại di sản nặng nề hơn.

Khi chưa có một Hội đồng chính thức thì vẫn chưa nên cho tháo dỡ. Hơn hết, các phương án tháo dỡ đã lấy ý kiến các bên, đã được thông qua?

Bên cạnh đó, theo ông Khiển, các cán bộ ở huyện sẽ không đủ trình độ có những tư vấn đúng đắn, đi thẳng vào chuyên môn. Dự án được xây dựng hơn 2000 bậc thang không phải 1-2 ngày xong mà không ai biết, thì chỉ có chắc chắn một điều là được đồng ý từ chính quyền xã - huyện - tỉnh.

Thế nên, giờ công ty đó quay lại xin ý kiến các cán bộ huyện để tháo dỡ là không ổn. Thử đặt câu hỏi, công ty này băn khoăn điều gì mà không dám lập Hội đồng. Họ sợ tốn kém hay trốn tránh điều gì?

"Tôi nghĩ việc lập Hội đồng thì cũng chỉ tốt cho họ. Nếu có chuyện gì thì họ cũng có chỗ dựa trách nhiệm. Đặc biệt từ trước đến nay lại chưa có bất cứ kinh nghiệm nào về việc xử lý công trình xây dựng trên vùng núi đá vôi mà đỉnh núi cao.

Để giảm thiểu sự xâm hại di sản chắc chắn cần có Hội đồng, đừng vòng vo trốn tránh trách nhiệm, việc tháo dỡ này là để răn đe doanh nghiệp khác, nên cần có các hình thức xử lý cả nơi cấp phép xây dựng cho doanh nghiệp, từ tỉnh, đặc biệt Ban quản lý di sản Tràng An", ông Khiển nhấn mạnh.

Phải có đơn vị giám sát việc phá dỡ

Cũng đưa ra quan điểm về vấn đề này, KTS Ngô Doãn Đức - Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam cho rằng, đồng ý là phải tháo dỡ nhưng các chất thải được chôn hay mang đi đâu, vấn đề trên mới quan trọng.

"Ở đây cũng mới chỉ nói đến tháo dỡ mà chưa nói đến phương án xử lý chất thải, có lẽ phải yêu cầu họ giải trình việc này", ông Đức nhận định.

Công ty du lịch Tràng An bắt đầu tháo dỡ công trình. Ảnh TTO

Công ty du lịch Tràng An bắt đầu tháo dỡ công trình. Ảnh TTO

Theo vị KTS trên, hiện nay chủ đầu tư có 2 việc cần làm, tự làm thì phải tự dỡ bỏ, dỡ bỏ trong các điều kiện đây là di sản được UNESCO công nhận, nên thái độ chấp hành dỡ bỏ phải rất nghiêm túc.

Để cho nghiêm túc thì phải mời chuyên gia, cơ quan pháp lý như Cục di sản, Sở Xây dựng, phòng xây dựng, có thể góp ý, giám sát một cách chặt chẽ việc phá dỡ.

Theo ông Đức, tự chọn phương án tối ưu và mời chuyên gia tư vấn sao cho an toàn đó là nhiệm vụ của chủ đầu tư. Không được phá bừa bãi khi thiên nhiên đã có một vết sẹo đáng tiếc trong quá trình nới lỏng quản lý của chính quyền và sự tùy tiện của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, theo vị KTS này, phải đưa ra điều kiện thời gian không được kéo dài, còn tốn phí bao nhiêu thì chủ đầu tư tất nhiên phải chịu trách nhiệm, còn người dân chỉ cần quan tâm di sản có được trả lại nguyên trạng hay không.

"Tôi chỉ nói thẳng, Phòng xây dựng của UBND huyện năng lực không phải lớn như của tỉnh, trung ương, không chuyên về di sản thì không thể tư vấn được phương án, phải hỏi đúng chỗ thì mới đảm bảo được chất lượng.

Chuyện xin ý kiến ai là quyền của chủ đầu tư nhưng phương án tháo dỡ phải được đưa ra xin ý kiến phê duyệt, tôi chưa thấy việc này, trong khi rất cần một Hội đồng bao gồm chuyên gia từ nhiều lĩnh vực.

Phải có đơn vị giám sát việc phá dỡ, xây dựng cả một đại công trình không ai biết thì nói gì đến việc phá dỡ nếu không giám sát hệ quả sẽ ra sao", ông Đức nhận định.

Được biết, ngày 30/3, công ty cổ phần du lịch Tràng An đã tự tháo dỡ công trình xây dựng trái phép tại núi Cái Hạ.

Ông Đinh Chung Phụng - Phó chủ tịch tỉnh Ninh Bình, trưởng đoàn thanh tra liên ngành có mặt chứng kiến khi đơn vị thi công bắt đầu thực hiện phá dỡ công trình trái phép này.

Dự kiến thời gian tháo dỡ công trình sẽ được thực hiện trong vòng một tháng kéo dài đến 30/4.

Châu An