• youtube
  • facebook

Nhiều bất thường tại 2 dự án BOT đình đám

Kiểm tra năm gói thầu giai đoạn 1 dự án Pháp Vân-Cầu Giẽ, Thanh tra Chính phủ phát hiện tổng mức đầu tư hơn 1.160 tỉ đồng nhưng thực tế thực hiện chỉ 796 tỉ đồng.

Ngày 4/5, theo tin từ Thanh tra Chính phủ (TTCP), Bộ GTVT đã và đang triển khai rà soát lại tổng mức đầu tư một số dự án BOT, loại bỏ những giá trị phê duyệt không đúng chế độ, sai lệch; đàm phán lại với nhà đầu tư để điều chỉnh hợp đồng cho phù hợp… theo kết luận của TTCP. Trong số này có hai dự án đáng chú ý là dự án đầu tư nâng cấp tuyến đường Pháp Vân-Cầu Giẽ (Hà Nội) và dự án đầu tư xây dựng công trình đường Thái Nguyên-Chợ Mới (Bắc Kạn).

Cải tạo đường cũ, thu giá tiền BOT cao tốc

Dự án đầu tư nâng cấp tuyến đường Pháp Vân-Cầu Giẽ (Hà Nội) do liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển xây dựng Minh Thành; Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 1 và Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng giao thông Phương Thành làm chủ đầu tư.

Dự án đường BOT Pháp Vân-Cầu Giẽ có rất nhiều vấn đề bất hợp lý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra. Ảnh: V.LONG

Dự án đường BOT Pháp Vân-Cầu Giẽ có rất nhiều vấn đề bất hợp lý được Thanh tra Chính phủ chỉ ra. Ảnh: V.LONG

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 6.700 tỉ đồng, được Bộ GTVT chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 cải tạo nâng cấp mặt đường cũ bốn làn xe; giai đoạn 2 xây dựng hoàn chỉnh đường cao tốc sáu làn xe. Theo TTCP, trong phê duyệt và triển khai dự án, Bộ GTVT đã không lường hết những bất cập về hệ thống thu phí dẫn đến bất hợp lý khi kết nối với tuyến đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình. Điều đó đã gây bất tiện cho người tham gia giao thông, ùn tắc cục bộ nghiêm trọng tại những thời điểm mật độ giao thông cao. Sau đó, chủ đầu tư buộc phải khắc phục, thay thế bằng phương án thu phí tự động và bỏ trạm thu phí Đại Xuyên.

TTCP nhận định Bộ GTVT đã duyệt phương án theo phân kỳ đầu tư hai giai đoạn không hợp lý. Bộ GTVT đồng ý cho thu phí ngay sau khi hoàn thành giai đoạn 1 (sửa chữa, cải tạo các yếu tố hình học và rải thảm mặt đường cũ) với vốn đầu tư chỉ bằng 1/3 tổng vốn dự án nhưng giá thu lại tương đương dự án đường cao tốc xây dựng mới (1.500 đồng/km) là bất thường, cần làm rõ trách nhiệm.

Ngoài trách nhiệm của Bộ GTVT, Bộ Tài chính cũng có vai trò quan trọng trong việc thu phí bất hợp lý này. Cụ thể, trước khi thực hiện dự án, Bộ Tài chính đã có văn bản cho ý kiến về trạm thu phí Nam Cầu Giẽ, trong đó nhấn mạnh: “Việc đặt trạm thu phí trên đường BOT để thu hoàn vốn chỉ được thực hiện khi dự án hoàn thành xây dựng đưa vào sử dụng”. Thế nhưng khi Bộ GTVT ký hợp đồng với nhà đầu tư thống nhất việc thu phí ngay sau khi xong giai đoạn 1, Bộ Tài chính lại chấp thuận và ban hành thông tư thu phí. Theo TTCP, đây là việc làm bất hợp lý, không tuân thủ nguyên tắc phải đảm bảo lợi ích của nhà đầu tư, người tham gia giao thông và Nhà nước đã được quy định.

TTCP cũng đánh giá quá trình chọn lựa nhà đầu tư của dự án quá phức tạp, nhiều công đoạn, mất nhiều thời gian. Cụ thể, sau ba lần từ chỉ định thầu, đấu thầu rồi lại chỉ định thầu, Bộ GTVT mới lựa chọn được nhà đầu tư. Việc phê duyệt đầu tư không phù hợp với thực tế dẫn đến chênh lệch quá lớn. Kiểm tra năm gói thầu giai đoạn 1, TTCP phát hiện tổng mức đầu tư hơn 1.160 tỉ đồng nhưng thực tế thực hiện chỉ 796 tỉ đồng, chênh lệch hơn 364 tỉ đồng (bằng 45,7% chi phí thực tế).

Không đi vẫn bị thu tiền

Dự án đầu tư xây dựng công trình đường Thái Nguyên-Chợ Mới (Bắc Kạn) do liên danh Cienco 4, Công ty Tuấn Lộc, Công ty Trường Lộc đầu tư với tổng vốn hơn 2.700 tỉ đồng còn nhiều vấn đề bất hợp lý, khó hiểu hơn.

Theo quy hoạch phát triển giao thông được phê duyệt, tuyến Thái Nguyên-Chợ Mới có chiều dài 28 km nhưng con số trong quyết định đầu tư lại lên hơn 40 km. Trong đó còn bao gồm việc cải tạo nâng cấp, mở rộng cả 7 km của quốc lộ 3 cũ. Theo TTCP, việc cải tạo nâng cấp 7 km trên quốc lộ 3 phải thực hiện bằng nguồn quỹ bảo trì đường bộ nhưng Bộ GTVT ghép luôn vào dự án BOT là không đúng quy định.

Chính động tác ghép việc cải tạo 7 km đường cũ trên quốc lộ 3 vào dự án đầu tư mới đường Thái Nguyên-Chợ Mới nên nhà đầu tư đã đặt hai trạm BOT để thu phí ở hai nơi. Theo TTCP, đây là điều bất hợp lý. “Việc thu tăng mức phí đối với người sử dụng dịch vụ trên tuyến quốc lộ 3 để bù đắp vốn đầu tư tuyến Thái Nguyên-Chợ Mới trong khi họ không sử dụng tuyến đường này là sai nguyên tắc xác định giá, phí hàng hóa, dịch vụ và các khoản thu theo quy định” - TTCP nêu quan điểm.

Ngoài ra, dự án Thái Nguyên-Chợ Mới còn chưa có quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Phương án chọn kết cấu áo đường không được tính toán, so sánh trong bước lập dự án để phê duyệt, bố trí nguồn vốn sát với giá trị đầu tư thực tế. Do có nhiều hạng mục, khoản chi phí áp dụng sai định mức; lựa chọn phương án chưa hợp lý nên tổng mức đầu tư của dự án đã tăng lên hơn 100 tỉ đồng.

Kiên quyết không chấp nhận trạm thu phí thứ hai

Từ 0 giờ ngày 25/1/2018, Bộ GTVT đã chấp thuận cho nhà đầu tư thu phí tuyến đường Thái Nguyên-Chợ Mới tại xã Sơn Cẩm, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Riêng trạm thu phí đặt trên quốc lộ 3 cũ (Km 77+922, khu vực Bờ Đậu, huyện Phú Lương, Thái Nguyên) đến nay UBND tỉnh Thái Nguyên đã có văn bản yêu cầu dỡ bỏ.

Trước đó, Bộ GTVT đã thỏa thuận với UBND tỉnh Thái Nguyên đặt trạm thu phí trên quốc lộ 3 và xây dựng phương án miễn, giảm giá vé cho người dân sống lân cận. Tuy nhiên, theo UBND tỉnh Thái Nguyên, việc tiến hành thu phí dịch vụ tại trạm Km 77+922 - quốc lộ 3 cũ sẽ tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự trên địa bàn do một số người dân địa phương không chấp nhận, kể cả có miễn hay giảm phí.

create

Phương Nam / plo.vn